Çalışma Alanları
1. Tigris Diyalogları
Tigris diyalogları, farklı toplumsal ve siyasal kesimler arasında diyaloğu geliştirmeyi amaçlayan bir tartışma ve buluşma platformudur. Tigris diyaloglarının temel hedefi, toplumsal ve siyasal sorunların çözümünde tartışma kültürünü güçlendirmek, farklı aktörler arasında iletişim kanallarını açık tutmak ve çözüm arayışlarına bilgiye, araştırmaya ve karşılıklı anlayışa dayalı katkılar sunmaktır.
Siyasetçilerin, akademisyenlerin, sivil toplum kuruluşlarının, gazetecilerin katılımıyla yürütülen Tigris diyalogları buluşmaları, toplumsal sorunların kamusal alanda ve çoğulcu bir zeminde tartışılmasını hedefler. Aynı zamanda toplumsal barışın koşullarını değerlendirmeye yönelik bir düşünme alanı da oluşturur.
DİTAM, 2013 yılından bu yana Kürt meselesi başta olmak üzere Türkiye’nin temel siyasal ve toplumsal sorunlarının ele alınmasına ve çözüm önerilerinin ortak bir zeminde tartışılmasına katkı sunmaktadır.
2. Toplumsal Barış
DİTAM, Türkiye'nin temel toplumsal ve siyasal sorunlarının anlaşılmasına ve özellikle Kürt meselesinde çözüm olanaklarının geliştirilmesine katkı sunmayı amaçlar. Toplumsal sorunları siyasal, hukuki, ekonomik, sosyal ve kültürel gibi farklı yönlerden ele alır.
Toplumsal barış tartışmasında çatışmaların nedenlerini, çözümsüzlüğün toplumsal yaşama etkilerini, barışın önündeki engelleri ve çözüm süreçlerinin gerektirdiği koşulları araştırma, tartışma ve farklı aktörlerin katkılarını önemser. Ele aldığı konuları toplumsal barışın inşasında hukukun rolü, çözümsüzlüğün toplumsal, ekonomik ve siyasal sonuçları ile çözümde ortaklaşma çerçevesinde tartışır.
DİTAM, bu tema üzerindeki çalışmalarıyla toplumsal barışa ilişkin tartışmaların genişlemesini, farklı dinamiklerin dahil olmasını ve çözüm süreçlerine yönelik veriye dayalı önerilerin ortaya konulmasını hedefler.
DİTAM, toplumsal barış çalışmalarına, sivil toplum dinamiklerini, aktivistleri ve akademisyenleri dahil ederek buluşmalar düzenleyerek, araştırmalar yaparak ve raporlar hazırlayarak gerçekleştirilmektedir.
3. Medya
Medya, toplumsal sorunları, kamuoyunu ve kamusal kararları etkileyen temel alanlardan biridir. Medyada bilginin nasıl üretildiği, hangi olayların görünür kılındığı ve farklı toplumsal kesimlerin hangi çerçeveler içinde temsil edildiği önemli bir konudur.
Medyada, toplumsal ve siyasal meselelerin haberleştirilme biçimi önem taşır. Çoğulcu, etik ve hak temelli habercilik toplumsal sorunların geniş bir perspektiften anlaşılmasına katkıda bulunabilir.
DİTAM, medya alanını yalnızca haber üretimi ve iletişim süreçleriyle sınırlı görmüyor; ayrıca ifade ve basın özgürlüğünü ve medyanın barış süreçlerindeki rolünü de önemsiyor. DİTAM'ın bu amaçla yaptığı çalışmalarından biri, Kürt Sorunu bağlamında Türkiye Medyası ve Kürtlerin Türkiye Medyası Algısı’nın araştırılması üzerinedir. Bu çalışma, Kürtlerin Türkiye medyasında nasıl temsil edildiğini, medya içeriklerinin toplumsal algılar üzerindeki etkilerini ve Kürtlerin medyaya ilişkin deneyimlerini ele almıştır.
4. Kent Hakkı
Kent hakkı, kentte yaşayan herkesin kentsel hizmetlere ve kaynaklara erişimini, kent yaşamının sunduğu olanaklardan yararlanmasını ve kentin gelişimine ilişkin süreçlere katılımını kapsayan bir yaklaşımdır. Bu çerçeve yerel hizmetlerin niteliği, kaynakların etkin kullanımı, katılım mekanizmaları, şeffaflık ve hesap verebilirlik gibi temel konuları içerir.
DİTAM, kent hakkı alanındaki çalışmalarında Diyarbakır’ın kentsel ihtiyaçlarının belirlenmesine, yerel hizmetlerin değerlendirilmesine ve mevcut sorunlara yönelik çözüm önerilerinin geliştirilmesine odaklanmaktadır. Kurumun yerel hizmetler ve ortak akıl kapsamında yürüttüğü çalışmalar, sivil toplum kuruluşları ile yerel yönetimler arasındaki iş birliğinin geliştirilmesini ve kentsel meselelerin ortak bir değerlendirme zemini üzerinden ele alınmasını amaçlamaktadır. Bu doğrultuda oluşturulan Diyarbakır Yerel Hizmetleri İzleme Ağı, yerel hizmetlerin izlenmesi ve değerlendirilmesi ile sivil toplumun bu süreçlere katkısının güçlendirilmesine yönelik çalışmaların bir parçasıdır.
DİTAM öncülüğünde kurulan Yerel Hizmetleri İzleme Ağı’nın sekreteryasını Diyarbakır Barosu, Diyarbakır Tabipler Odası, Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası, Diyarbakır TMMOB İKK oluşturmaktadır.
DİTAM, araştırma, izleme, raporlama ve diyalog faaliyetleri aracılığıyla Diyarbakır’daki kentsel sorunların tespit edilmesine, yerel hizmetlere ilişkin değerlendirmelerin geliştirilmesine ve uygulanabilir çözüm önerilerinin oluşturulmasına katkı sunmayı hedeflemektedir. Bu doğrultuda yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları, meslek örgütleri, uzmanlar ve kent sakinleri arasında bilgi paylaşımını ve iş birliğini desteklemekte kent politikalarının ve yerel hizmetlerin toplumsal ihtiyaçlar, erişilebilirlik ve kamusal yarar çerçevesinde değerlendirilmesini önemsemektedir.
Çalışma alanlarının ortak çerçevesi
DİTAM’ın dört temel çalışma alanı olan Tigris Diyalogları, Toplumsal Barış, Medya ve Kent Hakkı, farklı konu ve ihtiyaçlara odaklanmakla birlikte araştırma, diyalog ve çözüm odaklı düşünce üretimi ekseninde birbirini tamamlamaktadır. Tigris Diyalogları, farklı aktörler arasında diyalog ve görüş alışverişini geliştirmeyi; Toplumsal Barış, çatışmaların barışçıl yollarla çözümüne ve kalıcı barışın toplumsal koşullarının değerlendirilmesine katkı sunmayı amaçlar. Medya alanındaki çalışmalar, medyanın toplumsal meselelerin ele alınması, temsili ve kamuoyunun bilgilendirilmesindeki rolüne odaklanırken Kent Hakkı çalışmaları, yerel hizmetlerin değerlendirilmesi, kent sakinlerinin katılımı ve kentsel kaynaklara erişim konularını ele alır.
Bu çalışma alanlarını bir araya getiren temel yaklaşım araştırmaya dayalı bilgi üretimi, toplumsal meselelerin çok boyutlu biçimde incelenmesi, farklı paydaşlar arasında diyalog ve işbirliğinin geliştirilmesi ve çözüm önerilerinin oluşturulmasıdır. DİTAM bu doğrultuda sivil toplumun bilgi üretme ve değerlendirme kapasitesinin güçlendirilmesini, farklı aktörler arasında ortak çalışma olanaklarının geliştirilmesini ve toplumsal sorunlara yönelik yapıcı tartışma zeminlerinin oluşturulmasını önemser.
Dicle Toplumsal Araştırmalar Merkezi çalışmalarını bu bütüncül çerçevede yürüterek toplumsal ve siyasal meselelerin araştırma ve diyalog yoluyla ele alınmasına, kamusal tartışmaların bilgi temelli biçimde gelişmesine ve toplumsal sorunlara yönelik uygulanabilir çözüm önerilerinin geliştirilmesine katkı sunmayı hedeflemektedir.